Update: wie kan kwaliteit van IPL- en laserbehandelingen garanderen?

22.08.2016 | Branchenieuws | 1887 keer bekeken
Update: wie kan kwaliteit van IPL- en laserbehandelingen garanderen?

Wie of wat kan ervoor zorgen dat de consument veilig behandeld wordt door een beautyprofessional met apparatuur? De zorg van minister Schippers is dat IPL- en laserapparatuur en mogelijk ook andere apparatuur, letsel zou kunnen aanbrengen bij de consument. Daarom zoekt minister Schippers naar een kwaliteitsgarantie, die de consumenten beschermt tegen risicovolle behandelingen. Afgelopen weekend verscheen in de Beautyspot.nl Print Editie een artikel hierover met daarin de stand van zaken van medio juli 2016. Terwijl minister Schippers met zomerreces is staan de ontwikkelingen in onze branche niet bepaald stil. Een update.... 

IPL- en laserbehandelingen worden voorbehouden behandelingen

In maart 2016 maakte minister Schippers bekend dat ze van IPL en laseren een voorbehouden handeling wil maken onder de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG). Voorbehouden handelingen zijn risicovolle, medische handelingen die alleen door bevoegde zorgverleners mogen worden uitgevoerd. Hierover dient de minister rond de zomer een wetswijziging BIG in bij de Tweede Kamer.

In dit wetsvoorstel wordt opgenomen dat alleen artsen en huidtherapeuten een zelfstandige bevoegdheid krijgen om te laseren, voor zover ze daarvoor zijn opgeleid. En de schoonheidsspecialisten? Die zouden onder deze nieuwe wetgeving geen IPL- en laserbehandelingen meer mogen uitvoeren.

Hoe heeft het zo ver kunnen komen en wat kunnen we er van leren? Welke partijen mengen zich in de kwestie, wat zijn hun doelstellingen en wat hebben zij tot dusver kunnen betekenen? Waar staan we nu? 

NL SAS

De vereniging NL SAS (Nederlands Samenwerkingsverband Artsen Schoonheidsspecialisten) is een overkoepelend orgaan voor schoonheidsspecialisten en cosmetisch werkende artsen. Onder de paraplu van NL SAS hangen twee gildes: cosmedische schoonheidsspecialisten en medisch esthetische specialisten. Doel is onderlinge samenwerking en de onderlinge vakgebieden beter integreren. Schoonheidsspecialisten die lid willen worden van het Cosmedisch Gilde moeten over minimaal twee specialisaties beschikken. Het Gilde van de Cosmedisch Schoonheidsspecialisten bestaat pas een half jaar en heeft daardoor nog niet deelgenomen aan eerdere discussies over IPL- en laserbehandelingen. 

NL SAS ziet het niet als haar directe verantwoordelijkheid op te komen voor de politieke en beroepsbelangen van de schoonheidsspecialist, aangezien zij geen branchevereniging is en daardoor ook geen gesprekspartner van de minister. Oprichter en voorzitter John Krant sprak in een vergadering voor schoonheidsspecialisten op 23 mei 2016 zijn bezorgdheid uit over het wetsvoorstel. 

NL SAS pleit ervoor dat de minister het wetsvoorstel intrekt, het departement haar huiswerk overdoet en dat er een goede overgangsregeling komt. Verder werd er verwezen naar het Engelse model (HEE-rapport). NL SAS is van mening dat, mede door de stemverhouding in de Tweede Kamer, de kaarten al geschud zijn. In haar brief van maart heeft de minister er een politiek item van gemaakt. De vereniging gelooft niet dat wat tegengas en een petitie daar verandering in gaat brengen. NL SAS houdt haar kruit nu droog tot na de Tweede Kamerverkiezingen.

ANBOS

Op de NL SAS vergadering van 23 mei was Herman van Venetië van ANBOS aanwezig om de stand van zaken toe te lichten. Hij kwam met een helder verhaal waarop de schoonheidsspecialist lang heeft moeten wachten. De branchevereniging gaf ook toe in een ivoren toren geleefd te hebben, maar daar verandering in te willen brengen. Ze gaat de laatste jaren meer het gesprek aan met allerlei partijen, maar toch lijkt een echte samenwerking niet van de grond te komen.

Volgens ANBOS is wetgeving nodig om de kwaliteitsborging te kunnen regelen. Die moet minister Schippers de branche geven, zodat ANBOS met zelfregulering de kwaliteit kan borgen. Met de Wet kwaliteit, klachten en geschillenzorg is een eerste stap gezet. ANBOS wil de politiek nu bewegen om met een Algemene Maatregel van Bestuur vast te laten leggen wat de condities en voorwaarden zijn op grond waarvan schoonheidsverzorging IPL, laser en aanverwante behandelingen mag toepassen. Dat ligt allemaal vast in het document ‘in vertrouwde handen’, dat al vanaf de aankondiging van de maatregelen in 2013 wordt besproken met het ministerie van VWS. 

Het ANBOS-schild aan de gevel zou een garantie zijn voor de consument; die zou beschermd zijn door het lidmaatschap van de schoonheidsspecialist. De controle voor de onderneming bestaat uit het opsturen van het behaalde diploma schoonheidsspecialist plus de verplichte driejarige nascholing voor de vakspecialisaties. Schoonheidsspecialisten die met IPL en laser werken, zouden in het bezit moeten zijn van het vakdiploma Ontharingstechnieken. Een register met schoonheidsspecialisten die bevoegd zijn tot uitvoering van lichttherapie en controle op apparatuur heeft volgens ANBOS zeker kansen bij de minister, als ook duidelijk wordt gemaakt dat dit meer inhoud heeft dan een BIG-registratie.

ANBOS werkt al ruim 4 jaar aan een opleiding Associate Degree voor schoonheidsverzorging, maar wordt daarin volgens ANBOS zelf tegengewerkt door de hogescholen. Daarom werkt de brancheorganisatie nu aan een eigen, modulaire hbo opleiding, maar die is er nog niet. Als ANBOS in een AMvB de voorwaarde kan claimen dat schoonheidsverzorging, met een overgangsfase, toch IPL en laser mag behouden, dan is het zeer waarschijnlijk dat de scholing op hbo-niveau moet. Dit is ook zo in Europa vastgelegd

Voor het wetsvoorstel is ANBOS altijd wel gesprekspartner geweest van de minister, in tegenstelling tot NL SAS. De brancheverenging heeft hiervoor meerdere lobbybureaus ingeschakeld. Ook is al eerder een petitie gestart voor het behoud van IPL en laser. Helaas hebben deze acties niet tot het gewenste succes geleid. De petitie van maart 2016 kreeg dankzij de Facebookgroep Beautyprofessionals Nederland en het initiatief tekenvoorhetvak.nl veel meer steun. 

Op 7 juni overhandigt ANBOS 51.794 handtekeningen aan de Kamercommissie van VWS. In de petitie wordt de minister gevraagd aan te geven onder welke condities goed opgeleide en gediplomeerde schoonheidsspecialisten de behandelingen met IPL en laser mogen blijven uitvoeren. Na het zomerreces van de Tweede Kamer zal hier meer duidelijkheid over komen.

Leveranciers van apparatuur

Wie controleert er in de branche of de gebruikte apparatuur deugdelijk is en of de behandelaar bevoegd en bekwaam is? 

BTP

Beauty Trade Professionals staat voor een organisatie van een groep leveranciers, die allemaal  aan de professionele schoonheidssalons in Nederland leveren.  De ambitie van deze leveranciersvereniging is de schoonheidsspecialist te laten inzien dat de BTP een unieke organisatie is, waar je gegarandeerd goede apparatuur en producten koopt. Op de website staat te lezen: “Ruim zestig leveranciers vallen onder deze BTP-paraplu en binnen nu en afzienbare tijd voldoen al deze leden aan de Europese opgelegde wettelijke regels en leveringsvoorwaarden. Het moet dan voor een schoonheidsspecialist ook geen vraag meer zijn waar hij of zij inkoopt. Een BTP-lid bewijst betrouwbaar te zijn, levert kwaliteit en continuïteit.”

BTP laat tot nu toe weinig tot niets van zich horen, maar claimt wel degelijk actief te zijn. Dit is tot nu toe niet zichtbaar voor de schoonheidsspecialist. Op de website staat niets gepubliceerd over de kwestie en op Facebook staan slechts een paar berichten. Een aantal van de leden is leverancier van de IPL- en laserapparatuur en heeft dus op zijn minst commerciële belangen. 

Op vragen van Beautyspot.nl over de IPL- en laseraffaire laat de leveranciersorganisatie weten zich niet heel duidelijk openlijk in de strijd te mengen, maar vooral achter de schermen te werken. BTP heeft contact met ANBOS en NL SAS en heeft een speciale werkgroep opgericht. Ook worden er andere marktpartijen uitgenodigd om aan te schuiven.

BTP zet zich in voor een plan van aanpak hoe de branche gezamenlijk de veiligheid van de klant gaat waarborgen. Dat lukt niet met handtekeningen alleen. De minister kan enkel overtuigd worden met klantveiligheidsprocedures en concrete opleidingen die diepgang geven in de werkzaamheden met apparatuur, aldus de leveranciersvereniging. Op de vraag hoe BTP wil en kan gaan garanderen dat de IPL- en laserapparatuur alleen door bevoegde en bekwame professionals bediend zal gaan worden, zegt de vereniging: “BTP zet zich in om te kijken naar een oplossing waarbij de verschillende marktpartijen en brancheorganisaties samen tot een oplossing kunnen komen in zelfregulering. De minister pleit voor consumentveiligheid, maar bereikt met haar wetsvoorstel het tegenovergestelde. Met transparantie en zelfregulering kunnen we de politiek overtuigen dat de goed opgeleide schoonheidsspecialist geschikt is en blijft voor het behandelen met IPL en laser. Zelfregulering en verdere professionalisering door goede opleidingen is waar de oplossing ligt.”

Overige leveranciers

In de eerste twee weken van juli is er bij ondernemers in de beautybranche een telefonisch inventariserend onderzoek gedaan door onderzoeksbureau KLB in verband met het Toezichtplan 2014 van het IGZ. Aanleiding van het onderzoek is de invoering van de Wet kwaliteit, klachten en geschillenzorg (Wkkgz). Het onderzoek staat staat los van de hele IPL- en laserdiscussie. De inspectie wil meer inzicht in de branche, niet alleen qua behandelingen maar ook de daarbij gebruikte apparatuur. Hopelijk maken de resultaten van dit onderzoek duidelijk wat risicovol is en wat niet. 

Uit een bericht van Anbos in de schoonheidsspecialist van juli 2016 blijkt dat er ondeugdelijke apparatuur op de markt is: geen goede CE-markering, geen fabrikant, geen machinenummer. Niets. Anbos gaat daarom tijdens de najaarsbijeenkomsten aandacht geven aan waar je op moet letten als je apparatuur koopt. 

De schoonheidsspecialisten

Schoonheidsspecialist is in Nederland geen beschermd beroep: iedereen kan zich schoonheidsspecialist noemen. Alleen gediplomeerde schoonheidsspecialisten kunnen zich bij branchevereniging ANBOS aansluiten. 

Maar ook zonder diploma’s kun je gewoon apparatuur kopen, een bordje op de deur hangen en een eigen salon starten. De vele synoniemen voor schoonheidsspecialist als huidcoach, huidspecialist, medisch schoonheidsspecialist, cosmedisch schoonheidsspecialist maken het er voor de consument ook niet duidelijker op waar een schoonheidsspecialist nu precies voor staat. En het feit dat IPL- en laserbehandelingen via Groupon, Social Deal en Vakantieveilingen werden aangeboden, heeft ook geen goed gedaan aan het imago van deze behandelingen in de professionele beautybranche. 

Voorstel Europees norm Kwaliteitsverbetering voor schoonheidssalons

De CEN, een internationale organisatie die ernaar streeft om op diverse terreinen binnen Europa tot geharmoniseerde richtlijnen te komen, heeft zich de afgelopen jaren onder andere beziggehouden met de professionele schoonheidsbranche. Op 27 juli 2016 zou hun langverwachte rapport ‘CEN/TC 409 Beauty Salon Services’ gepresenteerd worden, een voorstel voor een Europese norm voor schoonheidssalons voor kwaliteitsverbetering. Daarin staan onder andere afspraken inzake de  competenties met betrekking tot licht/laserbehandelingen: wie doet wat en wat kunnen schoonheidsspecialisten wel of niet behandelen.

Artsen werkzaam in de professionele beautybranche 

Er zijn verschillende artsen werkzaam op de professionele schoonheidsmarkt: plastisch chirurgen, dermatologen en cosmetisch (basis) artsen. Iedere beroepsgroep heeft zich verenigd in een eigen beroepsvereniging waarvan de Nederlandse Vereniging van Cosmetische Geneeskunde er één is. Daarnaast is er de Nederlandse Vereniging van Plastisch Chirurgen en het Gilde van Medisch Esthetisch Artsen (onderdeel NL SAS).

De artsen zijn bezig met het samenstellen van een opleiding tot Cosmetisch arts. Samen met NVCG, de onderwijscommissie en meerdere partijen is de inhoud voor deze opleiding samengesteld. In de te volgen modules zit onder andere de module Laser, Licht en Energy Based Devices waarmee zij zelf behandelingen kunnen uitvoeren.

Standpunt NCVG

NVCG is een grote voorstander van de CEN norm voor schoonheidssalons en heeft om die reden de ontwikkeling daarvan ook actief gesteund en heeft o.a. samen met de ANBOS zitting in de Nederlandse normcommissie die daarvoor is samengesteld. De norm is een goede en heldere richtlijn voor kwaliteitsverbetering en de borging hiervan bij schoonheidssalons.

De NVCG zegt dat ze zich, in tegenstelling tot de plastisch chirurgen en dermatologen niet tegen het gebruik van laser en licht door schoonheidsspecialisten hebben gekeerd. De NVCG heeft er voor gepleit dat schoonheidsspecialisten het ontharen met laser of IPL kan behouden door een aanvullende opleiding daarvoor te volgen. 

Plastisch chirurgen en andere artsen uit de (aan de CEN-deelnemende) Europese landen hebben het initiatief genomen om het voorstel van de Europese norm voor schoonheidssalons op het laatste moment tegen te houden. De NVCG heeft de oproep om dit (voorlopig) tegen te houden gesteund. De NCVG zal haar bezwaren tegen het CEN‐rapport intrekken zodra de medische verrichtingen die er nu in vermeld worden eruit gehaald worden. Het gaat dan om IPL- en laser behandelingen, chemische peelings, microneedling, mesotherapie en radiofrequentbehandelingen.

Huidtherapeuten

De NVH, Nederlandse Vereniging van Huidtherapeuten is een beroepsvereniging van huid- en oedeemtherapeuten en behartigt de belangen van haar aangesloten leden (circa 900). Een huidtherapeut is een paramedicus en opgeleid voor het behandelen van de mens met een gezonde, zieke of beschadigde huid. Hiervoor heeft hij of zij een 4-jarige hbo opleiding Huidtherapie gevolgd aan de Hogeschool Utrecht of de Haagse Hogeschool. Veel huidtherapeuten werken in de dagelijkse praktijk samen met huisartsen, dermatologen en schoonheidsspecialisten maar ook steeds vaker met andere paramedici in de eerstelijn.

De NVH stelt in haar beleid het belang en de veiligheid van de klant/patiënt voorop. In het aanbod van cosmetische behandelingen is de afgelopen jaren een wildgroei ontstaan. Overal worden cosmetische behandelingen aangeboden, waaronder IPL- en laser behandelingen. Wie controleert wat goed en veilig is en wat niet? NVH vindt dat het voor een klant/patiënt absoluut duidelijk moet zijn waar men veilig terecht kan voor een bepaalde behandeling. Een huidtherapeut die BIG geregistreerd is kan die kwaliteit garanderen, en daarom staat de NVH achter het voornemen van de minister om van IPL- en laserbehandelingen een voorbehouden behandeling te maken. 

De huidtherapeut is nu al een wettelijk beschermde opleidingstitel, artikel 34 om precies te zijn. Daardoor zijn zij sinds jaar en dag geregistreerd in het Kwaliteitsregister Paramedici (KP) samen met andere paramedici. Het is ook nu al duidelijk aan welke kwaliteits- en kwantiteitseisen de huidtherapeut moet voldoen om na vijf jaren opnieuw geregistreerd te kunnen worden in dit openbaar kwaliteitsregister en hoe de scholing en nascholing is geregeld. Daarnaast zijn er regels voor visitatie en werkervaring en moet men de kennis bijhouden door middel van accreditatiepunten. Als IPL- en laserbehandelingen voorbehouden handelingen worden is het voorstel van de minister dat huidtherapeuten onder artikel 3 van de wet BIG komen te vallen. Als een behandeling niet goed wordt uitgevoerd worden de behandelaars op grond van de Wet BIG maatregelen opgelegd. Iedereen kan via zoeken in het BIG-register zien welke zorgverleners aan alle eisen voldoen en wie maatregelen zijn opgelegd. Behandelaars die straks onder artikel 3 vallen zullen zichzelf voldoende moeten blijven bekwamen naast het feit dat ze via hun hbo opleiding bevoegd zijn. Immers ‘niet bekwaam’ maakt ‘niet bevoegd’. Zo zuivert de wet BIG zichzelf en maakt het de controle en handhaving van de kwaliteitseisen van deze beroepsgroep eenvoudig. Dat geldt niet voor het beroep schoonheidsspecialist, dat kent geen wettelijke kaders waardoor de kwaliteit van deze behandelingen door deze beroepsgroep veel moeilijker te controleren en te handhaven is.

De specialisatie Ontharingstechnieken is een waardevolle aanvulling op het MBO diploma schoonheidsspecialist en bundelt de kennis over veiligheid, hygiëne en arbeidsomstandigheden voor een IPL- en laserbehandeling maar het is toch niet vergelijkbaar met een paramedische opleiding op hbo niveau. Het gaat immers niet alleen over de handeling, want iedereen kan een handeling aanleren, het gaat ook over kennis over de totale context waarin de handeling plaatsvindt; het klinisch redeneren en het contextonafhankelijk kunnen redeneren. Als IPL en laser medische handelingen worden is vooral het laatstgenoemde van belang. Het is voor de NVH niet duidelijk op welke manier de kwaliteitsgarantie voor deze specialisatie door ANBOS onderbouwd wordt. 

NVH begrijpt dat het voorgenomen besluit van de ministers voor veel opgeleide schoonheidsspecialistes erg zuur is. Gelukkig heeft de minister 2 mogelijkheden geboden om toch nog deze behandelingen uit te kunnen blijven voeren. De schoonheidsspecialisten kunnen een deeltijdopleiding Huidtherapie gaan volgen bij de Hogeschool Den Haag. Deze opleiding is er nog niet, maar dat zal niet lang meer duren. De andere mogelijkheid is dat de schoonheidsspecialiste een IPL- of laserbehandeling uitvoert onder supervisie van een huidtherapeut of arts. De zogenaamde ‘verlengde-arm-constructie’. Nu al werken huidtherapeuten en schoonheidsspecialisten samen, naast elkaar. In dit soort praktijken is het zeer goed mogelijk en kan de veiligheid worden gewaarborgd. 

De NVH vindt het beroep van schoonheidsspecialist een prachtig beroep waar je trots op mag zijn. Het lijkt er nu in de media op dat de schoonheidsspecialisten niets anders doen dan IPL- en laserbehandelingen. Dat is jammer, in deze beeldvorming doen de schoonheidsspecialisten zichzelf echt tekort. Het beroep kent immers zoveel meer kanten. Hoeveel mensen worden er niet ontzettend blij van een bezoek aan de schoonheidsspecialiste omdat zij als geen ander in staat is om de huid goed te verzorgen. NVH vindt het belangrijk om met schoonheidsspecialisten samen te werken. Net als met dermatologen, plastisch chirurgen en cosmetisch artsen. We zullen beter dan nu moeten samenwerken om gezamenlijk de klant de beste verzorging of behandeling te geven, ieder vanuit zijn eigen expertise en met respect voor elkaar. Maar meer dan nu vanuit het oogpunt van die klant en meer dan nu in samenhang. En als wordt gekeken vanuit het oogpunt van die klant dan zal er automatisch beter en meer naar elkaar worden doorverwezen. De NVH heeft de ANBOS al eerder voorgesteld naar deze samenwerking te gaan kijken en wil samen de mogelijke deeltijdopleiding Huidtherapie en de ‘verlengde-arm-constructie’ bespreken. 

Huidige stand van zaken

Hoewel de professionele schoonheidsbranche pleit voor zelfregulering, is hier pas sprake van als er door de professionele schoonheidsbranche zelf regels worden opgesteld voor het werken met IPL, laser en andere apparatuur. Deze regels moeten worden gecontroleerd en gehandhaafd. Zover zijn we nog niet. De professionele schoonheidsbranche kan op dit moment nog niet garanderen dat behandelingen met apparatuur op een kwalitatieve en veilige manier worden uitgevoerd.

Simpelweg, omdat er geen registratie is en er nog altijd trajecten worden aangeboden door leveranciers waarbij een beautyprofessional binnen enkele dagen met apparatuur kan werken. We moeten de kwaliteitsborging dus beter regelen, pas dan ziet minister Schippers de branche voor vol aan. Ook al was de petitie succesvol, hij zal mogelijk niet helpen het wetsvoorstel tegen te houden. Scholing helpt wel, daar wordt dus aan gewerkt.

Ondanks het feit dat er zeer veel bekwame schoonheidsspecialisten zijn lijkt het er nu helaas op dat de schoonheidsspecialist het moet afleggen tegen de huidtherapeut en de cosmetisch arts; zij hebben de kwaliteitsborging van de IPL- en laserbehandelingen op dit moment beter geregeld.

Alle inspanningen ten spijt is het beter de krachten te bundelen en gezamenlijk de belangen van alle beautyprofessionals te behartigen. Er lijkt behoefte te zijn aan een krachtige spreker die de veiligheid en de zorg voor cosmetische behandelingen voor klanten van alle beautyprofessionals centraal zet in haar beleid. Het kaf moet van het koren worden gescheiden. Dat geldt niet alleen voor de kwaliteit van de behandelaar, maar ook voor de kwaliteit van de apparatuur.  Dat zal op de lange termijn voor de gehele beautybranche het beste scenario zijn. 

Omdat de Tweede Kamer nu met zomerreces is wordt over het wetsvoorstel pas na de zomer een reactie verwacht.  Dat artsen het voorstel van de Europese kwaliteitsnormen voor schoonheidssalons hebben kunnen tegenhouden is ook niet in het voordeel van de professionele schoonheidsbranche.


Dit artikel is een update van het artikel dat half augustus verschenen is in Beautyspot.nl print edtion, herfst 2016.

Aanmelden nieuwsbrief

Op de hoogte blijven van het laatste beautynieuws, trends en aanbiedingen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief

Deel dit artikel

Reacties (1)

Reageren
  • Monique van Erp
    18.08.2016 - 15:49 uur | Monique van Erp

    Dank voor dit duidelijke resumé