De wet en het toedienen van injectables door schoonheidsspecialisten

11.03.2010 | Branchenieuws | 6446 keer bekeken
De wet en het toedienen van injectables door schoonheidsspecialisten

De Wet BIG heeft als doel de kwaliteit van de beroepsuitoefening in de zorgverlening te handhaven en te verbeteren. Daarmee worden mensen beschermd tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen door zorgverleners. Alleen zorgverleners die staan ingeschreven in het BIG-register mogen de (wettelijk beschermde) titel voeren die bij dat beroep behoort. Er zijn registers voor apothekers, artsen, fysiotherapeuten, gezondheidszorgpsychologen, psychotherapeuten, tandartsen, verloskundigen en verpleegkundigen. Schoonheidsspecialisten zijn geen zorgverleners en vallen daarom ook niet onder de wet BIG.

Een aantal handelingen – de zogenaamde voorbehouden handelingen (zie wet 1.5) – mogen volgens de wet alleen worden uitgevoerd door beroepsbeoefenaren die daartoe bevoegd zijn. Hieronder valt ook het toedienen van injecties.

Schoonheidsspecialisten zijn in relatie tot het toedienen van injecties

♥ niet zelfstandig bevoegd (dit zijn alleen de artsen of verloskundigen en tandartsen onder bepaalde voorwaarden). Zie wet 3.3.

♥ niet niet zelfstandig bevoegd (ze zijn geen beroepsbeoefenaren in de individuele gezondheidszorg die in opdracht van een zelfstandig bevoegde handelt zoals een verpleegster of doktersassistent). Zie wet 3.5

♥ behoren ook niet tot de groep die niet onder de wet big vallen zoals ouders of familieleden die hun kind helpen met bijvoorbeeld een sonde inbrengen (zie 2.5) of uit nood handelen (zie 3.2). De schoonheidsspecialiste wil immers de medische handeling beroepsmatig gaan uitoefenen.

Conclusie: de schoonheidsspecialiste die toch injecties toedient overtreedt de wet en is dus strafbaar.

Voor een toelichting verwijzen we naar onderstaande wetteksten. De cursieve onderstreepte teksten zijn relevant voor dit onderwerp (bron: De Wet BIG, onder voorbehoud, folder van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport © 1996)

1.5 Voorbehouden handelingen

Voor het uitvoeren van voorbehouden handelingen wordt een bevoegdheidsregeling van kracht. De voorbehouden handelingen dienen op deskundige en zorgvuldige wijze te worden verricht, omdat anders onverantwoorde risico\'s voor de gezondheid van de patiënt ontstaan. Daarom is in de wet slechts een beperkt aantal beroepsbeoefenaren genoemd die zelfstandig bevoegd zijn om voorbehouden handelingen te verrichten. Wie niet zelfstandig bevoegd is, mag alleen in opdracht en onder voorwaarden een voorbehouden handeling uitvoeren. Is aan deze voorwaarden voldaan, dan is ook degene die in opdracht een voorbehouden handeling uitvoert, bevoegd. De belangrijkste voorwaarde waaraan altijd voldaan moet worden, is de bekwaamheid van de uitvoerder. Onbekwaam maakt volgens de Wet BIG onbevoegd en dus strafbaar.

2.1 Wat zijn voorbehouden handelingen?

Het uitgangspunt van de Wet BIG is dat het handelen op het gebied van de individuele gezondheidszorg, al dan niet beroepsmatig verricht, in principe vrij is.

Deze vrijheid geldt niet voor alle handelingen. Bepaalde handelingen die onaanvaardbare risico\'s voor de gezondheid van de patiënt meebrengen als ze door ondeskundigen worden uitgevoerd, zijn voorbehouden. De wet heeft een onderscheid gemaakt tussen beroepsbeoefenaren die zelfstandig bevoegd zijn en die niet zelfstandig bevoegd zijn om voorbehouden handelingen uit te voeren. Wie niet zelfstandig bevoegd is, mag in opdracht van een zelfstandig bevoegde en onder

bepaalde voorwaarden een voorbehouden handeling uitvoeren. Alle anderen is het verboden om deze handelingen uit te voeren, tenzij er sprake is van een noodsituatie. (Zie verder hoofdstuk 3 ‘De bevoegdheidsregeling’)

De wet noemt de volgende voorbehouden handelingen:

– heelkundige handelingen;

– verloskundige handelingen;

– endoscopieën;

– catheterisaties;

– injecties;

– puncties;

– narcose;

– het gebruik van radioactieve stoffen en ioniserende straling;

– cardioversie;

– defibrillatie;

– electroconvulsieve therapie;

– steenvergruizing;

– kunstmatige fertilisatie.

2.2 Waarom deze lijst van voorbehouden handelingen?

De wetgever heeft nadrukkelijk bekeken of een handeling wel of niet als voorbehouden moet worden aangemerkt. Het voornaamste criterium is dat er sprake moet zijn van onaanvaardbare risico\'s voor de gezondheid van de patiënt als de handeling door een ondeskundige wordt uitgevoerd.

Gekozen is voor een beperkte lijst met voorbehouden handelingen. De wetgever heeft ook stilgestaan bij de vraag of de handeling niet in een andere wet is geregeld.

Daarnaast is overwogen of een handeling duidelijk is te omschrijven en af te bakenen van andere handelingen. Om deze reden is er vanaf gezien om bijvoorbeeld psychotherapie op te nemen in de lijst van voorbehouden handelingen.

2.5 Mogen anderen dan beroepsbeoefenaren een voorbehouden handeling verrichten?

De bevoegdheidsregeling voorbehouden handelingen heeft betrekking op alle beroepsbeoefenaren in de individuele gezondheidszorg. Zij die niet beroepsmatig voorbehouden handelingen uitvoeren, zoals patiënten, ouders en familieleden, vallen niet onder de Wet BIG. Een paar voorbeelden: een diabetespatiënt mag bij zichzelf insuline spuiten; ouders mogen een sonde inbrengen bij hun verstandelijk gehandicapte kind dat niet zelfstandig voedsel tot zich kan nemen; familieleden mogen voorbehouden handelingen bij een patiënt uitvoeren. Overigens is op hen, zoals op iedere burger, wel het strafrecht van toepassing, dat het veroorzaken van ernstige schade aan personen strafbaar stelt.

2.8 Is het toedienen van medicijnen een voorbehouden handeling?

‘Toedienen van medicijnen’ komt als zodanig niet voor in het rijtje voorbehouden handelingen. Echter, injecteren en het aanleggen van een infuus, veelgebruikte methoden waarmee geneesmiddelen worden toegediend, zijn wèl voorbehouden handelingen. Het hangt dus van de gekozen methode af of het geven van medicijnen een voorbehouden handeling is.

Overigens is het voorschrijven van medicijnen (het schrijven van een recept) wel een handeling die is voorbehouden aan artsen (en verloskundigen). Echter niet op grond van de Wet BIG, maar op grond van de Wet op de geneesmiddelenvoorziening (WOG). Het leveren van geneesmiddelen is, eveneens op basis van de WOG, voorbehouden aan apothekers en apotheekhoudende huisartsen.

3.2 Hoe ziet de bevoegdheidsregeling in de Wet BIG eruit ?

Met de nieuwe bevoegdheidsregeling verdwijnt het algemene verbod op het onbevoegd uitoefenen van de geneeskunst; het uitvoeren van geneeskundige handelingen is dan niet langer voorbehouden aan artsen, tandartsen en verloskundigen (en paramedici). Het uitgangspunt van de Wet BIG is dat in principe iedereen handelingen op het gebied van de individuele gezondheidszorg mag uitvoeren.

Een aantal geneeskundige handelingen is niet vrijgegeven. Voor deze voorbehouden handelingen wordt een bevoegdheidsregeling van kracht, om te voorkomen dat door ondeskundig handelen onaanvaardbare risico\'s voor de patiënt ontstaan. De wet heeft een onderscheid gemaakt tussen beroepsbeoefenaren die zelfstandig bevoegd zijn en beroepsbeoefenaren die niet zelfstandig bevoegd zijn om voorbehouden handelingen uit te voeren. Beroepsbeoefenaren die niet zelfstandig bevoegd zijn, kunnen onder bepaalde, in de wet genoemde voorwaarden bevoegd voorbehouden handelingen uitvoeren. Als niet aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, is het verboden om deze handelingen uit te voeren, tenzij er sprake is van een noodsituatie.

3.3 Welke beroepsbeoefenaren zijn zelfstandig bevoegd?

Zelfstandig bevoegden zijn beroepsbeoefenaren die op eigen gezag voorbehouden handelingen mogen verrichten. De wet geeft per voorbehouden handeling aan welke categorieën van beroepsbeoefenaren zelfstandig bevoegd zijn: artsen, tandartsen en verloskundigen. De zelfstandig bevoegde stelt de indicatie en beslist of hij de handeling zelf uitvoert of opdraagt aan een andere beroepsbeoefenaar.

Als een zelfstandig bevoegde een voorbehouden handeling verricht, gelden er twee voorwaarden:

• Ten eerste mag de zelfstandig bevoegde uitsluitend de voorbehouden handelingen verrichten die gerekend worden tot zijn deskundigheidsgebied. Het deskundigheidsgebied van de arts betreft alle voorbehouden handelingen, terwijl het deskundigheidsgebied van de verloskundige en de tandarts bepaalde categorieën van voorbehouden handelingen omvat.

• Ten tweede dient de zelfstandig bevoegde over de bekwaamheid te beschikken om de desbetreffende handeling naar behoren uit te voeren. De verloskundige bijvoorbeeld is deskundig om medicatie via een intraveneuze injectie te geven. Als zij deze handeling zelf uitvoert, moet zij daartoe bekwaam zijn, dat wil zeggen op dat moment over de benodigde kennis en ervaring beschikken.

3.5 Welke beroepsbeoefenaren zijn niet zelfstandig bevoegd?

Iedereen die beroepsmatig werkzaam is op het gebied van de individuele gezondheidszorg en niet zelfstandig bevoegd is, behoort tot de niet zelfstandig bevoegden. Hieronder vallen bijvoorbeeld de verpleegkundigen, de verzorgenden en de helpenden. Deze beroepsbeoefenaren stellen niet zelf de indicatie, maar handelen altijd in opdracht van de arts, tandarts of verloskundige. Zij zijn wettelijk bevoegd om een voorbehouden handeling uit te voeren, als aan bepaalde voorwaarden is

voldaan.

De Wet BIG stelt de volgende voorwaarden:

1 de niet zelfstandig bevoegde handelt in opdracht van een zelfstandig bevoegde (arts, tandarts of verloskundige);

2 de niet zelfstandig bevoegde handelt overeenkomstig de aanwijzingen van de zelfstandig bevoegde;

3 de niet zelfstandig bevoegde mag een voorbehouden handeling alleen uitvoeren indien zowel hijzelf als de opdrachtgever redelijkerwijs mag aannemen dat hij beschikt over de bekwaamheid om de  opdracht naar behoren uit te voeren.

3.6 Op welke beroepsbeoefenaren heeft de bevoegdheidsregeling betrekking?

De bevoegdheidsregeling voorbehouden handelingen in de Wet BIG heeft betrekking op alle beroepsbeoefenaren die werkzaam zijn op het gebied van de individuele gezondheidszorg. De bevoegdheidsregeling gaat uit van een opdrachtgever en een opdrachtnemer. De opdrachtgever is zelfstandig bevoegd en staat genoemd in de Wet BIG: hij is arts, tandarts of verloskundige. Wie de opdrachtnemer is, laat de Wet BIG in het midden. Dit betekent dat de opdrachtnemer een verpleegkundige kan zijn, maar ook een doktersassistent, een bejaardenverzorgende of elke andere

beroepsbeoefenaar in de individuele gezondheidszorg.

Aanmelden nieuwsbrief

Op de hoogte blijven van het laatste beautynieuws, trends en aanbiedingen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief

Deel dit artikel

Reacties (2)

Reageren
  • Joeyi Thonglor
    17.03.2017 - 09:06 uur | Joeyi Thonglor

    Als ik jet hoed heb begrepen mag een schoonheidsspecialiste geen injectible toedienen ??

  • Lenie Roozeboom
    27.12.2015 - 16:19 uur | Lenie Roozeboom

    Mag iemand die niet bevoegd en bekwaam is een insuline injectie toedienen
    bij een bewoner van de instelling waar zij werkt?